واکاوی شرایط آکوستیکی مساجد تاریخی تبریز از منظر گونه بندی حجمی و فرمی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه هنر اسلامی تبریز

2 عضو هیات علمی

چکیده

صدا یکی از عوامل مهم در ایجاد حس مطلوب در یک مسجد است و می‌تواند به‌عنوان واسطه‌ای حسی برای برقراری ارتباط روحی با خدا باشد. از سویی دیگر فاکتورهای معمارانه متعددی بر کیفیت آکوستیک تأثیر می‌گذارند و لذا می‌توان صدا را عامل ارتباط‌دهنده معماری به عملکرد مسجد دانست. پژوهش حاضر به‌منظور ارزیابی شرایط آکوستیکی کاربری مسجد، دو حالت ایستاده و نشسته را به‌منظور شبیه‌سازی حالات نمازگذار اندازه‌گیری میدانی نموده است. فرم و حجم دو پارامتر معماری مدنظر و نوفه زمینه[i]، زمان واخنش[ii] و تراز فشار صدا[iii] سه متغیر آکوستیکی مطالعه بوده و 15 مسجد تاریخی تبریز در 4 رده حجمی و 5 دسته فرمی مورد آزمون قرار گرفته‌اند. استناد مطالعه استاندارد [iv]3382 بوده و سنجش‌ها با تجهیزات شرکت B&K و دوربین صوتی انجام یافته است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد دسته‌بندی فرمی مورد نظر مطالعه تأثیر چندانی در وضعیت آکوستیکی ایجاد نمی‌کند و عمده تفاوت‌ها ناشی از تغییرات حجمی است. همین امر وجود شناسه صوتی مشخصی را برای مساجد تاریخی در تبریز به اثبات می‌ر‌‌ساند که منبعث از ساختار اجرایی مصالح است. نمونه‌ها عناصر ساختاری مشترکی همچون قوس‌ها، جداره‌های برآمده، گوشه‌سازی‌ها، تزییناتی چون کاربندی، سطح ستون‌ها و ... با مصالح یکسان دارا هستند که با پخش و پراکنش صدا سبب ایجاد بازخوردهای آکوستیکی مشابه می‌شوند. 
 
[i]. Background Noise: BN
[ii]. Reverberation Time: RT
[iii]. Sound Pressure Level: SPL
[iv]. ISO 3382

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Analysis of the acoustic conditions of the historical mosques of Tabriz from the perspective of volumetric and formal classification

نویسندگان [English]

  • Farzaneh Gholizadeh 1
  • abbas ghaffari 2
  • Mohammad Ali Keinezhad 1
1 Faculty of Architecture and Urban Planning Tabriz Islamic art university
2 faculty member
چکیده [English]

Sound is one of the important factors in creating the desired feeling in a mosque and can be used as a sensory inductor to establish a spiritual relationship with God. On the other hand, several architectural factors affect the acoustic quality and therefore sound can be considered as a link between architecture and mosque performance. In order to evaluate the acoustic conditions of the mosque, the present study has measured the two standing and sitting positions in order to simulate the prayer positions.

form and volume are the two considered architectural parameters and Background Noise, Reverberation Time and Sound Pressure Level are the three acoustic variables studied and 15 historical mosques of Tabriz have been tested in 4 volumetric and 5 formal categories. The study was cited in ISO 3382 and the measurements were performed with B&K equipment and Acoustic Camera. The results show that the formal classification of the study does not have much effect on the acoustic status and the main differences are due to volume changes. This proves the existence of a specific sound ID for historical mosques in Tabriz, which originates from the executive form of materials. Samples have common structural elements such as arches, protruding walls, corners, decorations such as ‘karbani’, column surface, etc. with the same materials that cause similar acoustic feedback by sound propagation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Architectural acoustics
  • mosque
  • Form
  • Volume
[1] Hammad, Riziq NS., "RASTI measurements in mosques in Amman, Jordan", Applied Acoustics, 1990, Vol.30, no.4, pp.335-345.
[2] Abdelazeez, Mohamed K., Riziq N. Hammad, and Ahmed A. Mustafa, "Acoustics of King Abdullah Mosque", The Journal of the Acoustical Society of America, 1991, Vol.90, no.3, pp.1441-1445.
[3] Dimon, Mohamad Ngasri, Asawana Abd Jalil, and Ahmad Khan Said, "Acoustics and Sound System of Shah Alam Mosque: A Review and Computer Modeling Analysis", In Audio Engineering Society Convention 97. Audio Engineering Society, 1994.
[4] Hamadah, Hamed A., and Hassan M. Hamouda, "Assessment of speech intelligibility in large auditoria case study: Kuwait State Mosque", Applied Acoustics, 1998, Vol.54, no.4, pp.273-289.
[5] Alim, Onsy Abdel, and Mona Hassan El—Masry, "Field Study for Measuring the Architectural Acoustical Qualities of Abou El-Abass Mosque in Alexandria—Egypt", 1999.
[6] Abdou, Adel A. "Measurement of acoustical characteristics of mosques in Saudi Arabia," The Journal of the Acoustical Society of America, 2003, Vol.113, no.3, pp.1505-1517.
[7] Najmul Imam, Sheikh Muhammad, "Speech intelligibility in the community mosques of Dhaka City." The Journal of the Acoustical Society of America, 2002, Vol.112, no.5, pp.2332-2332.
[8] Dimon, Mohamad Ngasri, Siti Dhalia Adzim Muhamod Adzim, Hasnizom Hassan, Nor Azliza, and Mohd Zamri Jusoh, "Good speech intelligibility through novel acoustics material of geometric perforated panel in mosques".
[9] Ahmad, Y., N. C. Din, and R. Othman, "Mihrab design and its basic acoustical characteristics of traditional vernacular mosques in Malaysia," Journal of Building Performance, 2013, Vol.4, no.1.
[10] Che Din, Nazli, Nurul Amira Abd Jalil, Yahaya Ahmad, Rosniza Othman, and Toru Otsuru, "Measurement of the acoustical performance of traditional vernacular mosques in Malaysia", 2013, pp.1-7.
[11] Abdullah, Abdul Hakim, and Zamir A. Zulkefli, "A Study of the Acoustics and Speech Intelligibility Quality of Mosques in Malaysia," In Applied Mechanics and Materials, 2014, Vol.564, pp.129-134. Trans Tech Publications Ltd.
[12] Gül, Zühre Sü, Mehmet Çalışkan, and Ayşe Tavukçuoğlu, "On the Acoustics of Süleymaniye Mosque: From Past to Present//Geçmişten günümüze Süleymaniye Camii akustiği", Megaron, 2014, Vol.9, no.3, p.201.
[13] Suárez, Rafael, Alicia Alonso, and Juan J. Sendra, "Virtual acoustic environment reconstruction of the hypostyle mosque of Cordoba", Applied Acoustics, 2018, Vol.140, pp.214-224.
[14] Lingas, Alexander, Bissera Pentcheva, J. Abel, Cappella Romana, D. Eruçman, S. Antonopoulos, and E. Canfield-Dafilou,"Lost Voices of Hagia Sophia: Medieval Byzantine Chant Sung in the Virtual Acoustics of Hagia Sophia. The Feast of the Exaltation of the Holy Cross in Constantinople", 2019.
[15] Gul, Zuhre Su, Erinc Odabas, and Mehmet Caliskan, “Single versus multi-domain analysis in diffusion equation modeling for sound field analysis of distinct room shapes”, Universitätsbibliothek der RWTH Aachen, 2019.
[16] Hilma, Laina Hilma Laina, Izziah Izziah, Erna Meutia, and Zulfian Zulfian, "The evaluation of thermal, room acoustics and daylight performance of old Indrapuri Mosque in Aceh Besar, Indonesia", Malaysian Journal of Sustainable Environment, 2020, Vol.6, no.1, pp.57-72.
[17] İLBAN, Barış, and Mustafa KAVRAZ, "Acoustic Evaluation of Worship Buildings: Gülbahar Hatun Mosque Case," Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol.24, no.2, pp.105-114.
[18] Alomari, Omar Mustafa, Firas Gandah, and Dema Khraisat, "The Impact of Geometrical Structure of Domes on the Acoustic Performance within Mosques", Journal of Civil Engineering and Architecture, 2019, Vol.13, pp.244-250.
[19] Alomari, Omar Mustafa, Firas Gandah, and Dema Khraisat, "The Impact of Geometrical Structure of Domes on the Acoustic Performance within Mosques", Journal of Civil Engineering and Architecture, 2019, Vol.13, pp.244-250.
[20] Fatma yelkenci sert, h. İbrahim alpaslan, and özgül yilmaz karaman, “evaluation of acoustic features of manisa sultan mosque,” STD, 2017, XXVI / two, Ekim, pp.243-259.
[21] Syamsiyah, Nur Rahmawati, Atyanto Dharoko, and Sentagi Sosetya Utami, "MIXED METHOD APPROACH TOWARDS ACOUSTIC RESEARCH ON THE GRAND MOSQUE OF YOGYAKARTA", 2016.
[22] Syamsiyah, Nur Rahmawati, Atyanto Dharoko, and Sentagi Sosetya Utami, "Sound preservation at the Grand Mosque of Yogyakarta in Indonesia: The acoustic performance of the traditional architecture", In AIP Conference Proceedings, Vol.1977, no.1, p.040032. AIP Publishing LLC, 2018.
[23] Suárez, Rafael, Alicia Alonso, and Juan J. Sendra, "Virtual acoustic environment reconstruction of the hypostyle mosque of Cordoba", Applied Acoustics, 2018, Vol.140, pp.214-224.
[24] Ghaffari, Abbas, and Seyyed Majid Mofidi, "Comparing Reverberation Time in West Churches and Mosques of Qajar Era in Tabriz", معماری و شهرسازی آرمان شهر, 2014, Vol.7, no.12, pp.13-29.
[25] Khoeini, Reza, and Zohreh Torabi, "Study Of Echo Feature In Imam Mosque In Isfahan And Its Function In New Buildings Like Amphitheater", 2016.
[26] هاشمیان، محمدحسین، " تحلیل طراحی آکوستیک مسجد امام (شاه عباسی) اصفهان گسترش آن در مباحث توسعه پایدار"، اولین کنگره بین‌المللی صنعت ساختمان با محوریت تکنولوژی های نوین در صنعت ساختمان. تبریز - مجمع مهندسان جوان استان آذربایجان شرقی،  1397.
[27] رضایی دوگاهه، ن.، صابرزعیمیان، ی.، صیادمنش، ح.، و پورصفر، ز.، "چینی خانه در معماری ( نمونه ی موردی عمارت عالی قاپو و مسجد شیخ لطف‌الله در اصفهان )." کنفرانس بین المللی عمران،معماری و شهرسازی ایران معاصر. تهران - دانشگاه اسوه - تهران - دانشگاه شهید بهشتی، 1396.
[28]   صفی، س.، غفاری، ع. و فرحزا، ن. "ارزیابی کیفیت آکوستیکی مسجد جامع یزد"، دومین کنفرانس بین‌المللی آکوستیک و ارتعاشات. تهران - دانشگاه صنعتی شریف، 1391.
[29] ISO 3382-1. (2009), International Organization for Standardization Provided by IHS under license with ISO, Switzerland.
[30] ISO 3382-2. (2008), International Organization for Standardization Provided by IHS under license with ISO, Switzerland.