بازطراحی بازار وکیل شیراز با بهره‌گیری از صوت به عنوان عنصر اصلی محرک میل حضور در فضا

مقدم, مائده; مؤمنی, کورش

بازطراحی بازار وکیل شیراز با بهره‌گیری از صوت به عنوان عنصر اصلی محرک میل حضور در فضا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

مائده مقدم ¹

کورش مؤمنی ²

¹ کارشناس ارشد معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، دزفول، ایران

² دانشیار گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، دزفول، ایران

چکیده

بازار‌ها از محدود بناهای تاریخی می‌باشند که هنوز به فعالیت خود ادامه می‌دهند. بازار در یک شهر نه تنها از جنبه‌ی اقتصادی بلکه از جنبه‌های فرهنگی و اجتماعی حائز اهمیت بوده است. امروزه جای خالی چنین فضاهای شهری که بتوانند در عین تامین نیاز مردمان امروز، تبدیل به فضایی ماندگار با ایجاد حس تعلق و آرامش شوند بسیار احساس می‌شود. صوت از اصلی‌ترین عوامل ایجاد خاطره در ذهن بشر است. در راستای بررسی نقش صوت در معماری سنتی ایران، پژوهشی در بازار وکیل شیراز انجام شد. هدف نهایی این پژوهش بررسی شرایط کمی ‌‌و کیفی صوت به وسیله نرم‌افزار صوت سنج دسی‌بل ایکس[i] در بازار وکیل شیراز می‌باشد. تراز مجاز نوفه[ii] در فضاهای شهری بر اساس مصوبه‌ی شورای عالی حفاظت محیط زیست برای مناطق تجاری 60 دسی‌بل می‌باشد. یافته‌ها و نتایج این تحقیق حاکی از آن است که در خلوت‌ترین شرایط، ‌نوفه برای حداقل 33 درصد از فضای بازار بیشتر از حداکثر میزان مجاز ‌نوفه است. چگونگی بهبود شرایط صوت در بازار وکیل از نظر کمی ‌و کیفی همچون کاهش نوفه به وسیله ایجاد منبع صوت پوشاننده، ایجاد حوض و آبنما از مهم‌ترین نتایج این پژوهش می‌باشد.

[i] Decibel X
[ii] Noise

کلیدواژه‌ها

صوت

‌نوفه

بازار

نرم‌افزار صوت سنج

موضوعات

کنترل نوفه و ارتعاش

عنوان مقاله English

Redesigning the Vakil Bazaar in Shiraz Using Sound as the Main Driving Element of the Desire to be in Space

نویسندگان English

Maede Moghadam ¹

Kourosh Momeni ²

¹ M.A. of Architecture, Department of Architecture, Faculty of Architecture and Urban Planing, Dezful Jundi-shapur University of Technology, Dezful, Iran.

² Associate Professor, Department of Architecture, Faculty of Architecture and Urban Planning, Dezful Jundi-Shapur University of Technology, Dezful, Iran

چکیده English

Bazaars are among the few historical buildings that still continue to operate. The Bazaar in a city has been important not only from economic aspects but also from cultural and social aspects. Today, the empty space of such urban spaces, which can become a lasting space by creating a sense of belonging and peace, while meeting the needs of today's people, is felt very much. Sound is one of the main factors in creating memories in the human mind. In order to investigate the role of sound in the traditional architecture of Iran, a research was conducted in the Vakil Bazzar of Shiraz. The final goal of this research is to investigate the quantitative and qualitative conditions of the sound using sound meter software in the Vakil Bazzar of Shiraz. The permissible level of noise pollution in urban spaces is 60 decibels based on the resolution of the Supreme Council of Environmental Protection of Iran for commercial areas. The results of this research indicate that in the quietest conditions, the noise pollution for at least 33% of the Bazzar space is higher than the maximum allowed amount of noise pollution. How to improve the sound conditions in Vakil Bazzar, such as reducing noise by creating a masking sound source, creating a pond and a fountain, is one of the most important results of this research.

کلیدواژه‌ها English

Sound

Noise

Bazaar

Vakil bazaar

Sound meter software

[1] ایران دوست کیومرث، و آرمان بهمنی اورامانی. "تحولات کالبدی بازار سنتی در شهرهای ایران (مطالعه موردی: بازار شهر کرمانشاه)." . شماره 5، صفحه 5 - 20. 1390.

[2] نجاری، رعنا، و جمال الدین مهدی نژاد. "ارزیابی نقش عوامل کالبدی و عملکردی در اجتماع‌پذیری بازارهای سنتی ایران با استفاده از تکنیک نحو فضا (نمونۀ موردی: بازار تبریز)." باغ نظر، شماره 85. دوره 17، صفحه 67-82. 1399.

[3] پورجعفر، محمدرضا : پورجعفر، علی."نقش سرمایه اجتماعی دروضعیت اقتصادی بازارهای سنتی درایران". اولین کنفرانس اقتصاد شهری ایران درمشهد. 1390.

[4] سلکی، احسان، احسان روحی، و سعید خدامی. "بررسی ملاحظات ناظر بر کاهش تراز نوفه در ساختمان." مجله علمی صوت و ارتعاش. شماره10. دوره 5. صفحه80 -90. 1395.

[5] لشگری, مجید." تحلیل آزردگی صوتی با استفاده از معیارهای کیفیت صدا" .مجله علمی‌صوت و ارتعاش. شماره10. دوره 5. صفحه107 -116. 1395.

[6] کروبی، رضا. ‌نوفه. چاپ سوم. تهران: انتشارات فنی ایران، 1389.

[7] شمس حجتی، سیده آیسا. "طراحی تالار موسیقی در مشهد (نقش آرایه‌های معماری در بهبود کیفیت آکوستیکی".پایان نامه کارشناسی ارشد در مهندسی معماری. دانشکده هنر و معماری دانشگاه یزد. 1397.

[8] توکلیان فردوسیه، مریم، نجما اسمعیل پور، و محمدرضا نقصان محمدی. "بازطراحی بازار مبتنی بر قابلیت شکل گیری و ثبت خاطره جمعی نمونه موردی : بازار خان شهر یزد". مجله علمی‌پژوهشی باغ نظر. شماره 39. دوره 13. 1395.

[9] رضایی گوشکجانی،ساینا. " تاثیر طراحی فرم نما در کنترل صوت ( نمونه موردی طراحی نمای ساختمان اداری حاشیه بزرگراه در تهران) ". پایان نامه کارشناسی ارشد در رشته مهندسی معماری. دانشکده هنر و معماری دانشگاه تربیت مدرس. 1400.

[10] مرادی، محمد، اصغر بهمنی، و فرشته اسکویی. "بازار سنتی، تبلور آرمانهای شهرسازی معاصر". فصل نامه طراح. شماره 1، صفحه 131 - 169. 1389.

[11] شقفی، سیروس. " نقش بازار در ساختار شهر اسلامی". فصل نامه تحقیقات جغرافیایی. شماره 55. 1378.

[12] بحرالعلومی، حسین. "حفاظت از بازار وکیل شیراز با رویکرد احیاء آداب و سنن". پایان نامه کارشناسی ارشد در رشته مرمت و احیاء بناها و بافت‌های تاریخی، دانشگاه هنر، 1396.

[13] نصر، طاهره. "معماری و شهرسازی شیراز در دوره پهلوی". انتشارات روزنه‌کار. تهران. ص 25-30. 1383.

[14] دانشمند، مریم. "بررسی ویژگی‌های اقلیمی‌بناهای دوره زندیه در شیراز(مطالعه موردی: ارگ کریم خانی، باغ جهان نما، مسجد، حمام و بازار وکیل) ". پایان نامه کارشناسی ارشد در باستان شناسی. دانشگاه سیستان و بلوچستان، 1393.

[15] فراحی قصر ابونصر، محمدحسن. "طراحی مجموعه تجاری با رویکرد شناخت اقتصادی بازارسنتی ایرانی(نمونه موردی بازار وکیل شیراز) ". پایان نامه کارشناسی ارشد در نقشه کشی معماری. دانشگاه آزاداسلامی‌مرودشت، 1394.

[16] Badino, Elena. Acoustic performance-Based design: Exploration of the Effects of Different Geometries and Acoustical Properties of an Urban Façade on the Mitigation of Chatting Noise in a Street Canyon, M.S. Thesis, Politecnico di Torino, 2019.

[17]گلمحمدی, رستم. (1401). "شاخص‌های پیش بینی صدا در اماکن بسته متداول ". مجله علمی‌صوت و ارتعاش. شماره22. دوره 11. صفحه31 -37.

[18] Lee, Hsiao Mun, and Heow Pueh Lee. "Noise masking in high population country using sound of water fountain." Applied Acoustics 162 (2020): 107206.

[19] Shu, Haiyan, Ying Song, and Huan Zhou. "High annoyance urban noise masking." In 2017 IEEE 2nd International Conference on Signal and Image Processing (ICSIP), pp. 380-384. IEEE, 2017.

[20] Cai, Jun, Jiahang Liu, Nishuai Yu, and Binyang Liu. "Effect of water sound masking on perception of the industrial noise." Applied Acoustics 150 (2019): 307-312.

[21] کراچیان، ابوالفضل. "بازشناسی و تحلیل الگوهای فرمی‌و معنایی نظام آب در ابنیه تاریخی ایران )با تمرکز بر عنصر حوض(". پایان نامه کارشناسی ارشد در رشته معماری اسلامی. دانشگاه بین المللی امام رضا، 1399.

[22] صدیق، مرتضی. آموزش اسکیس طراحی معماری. مشهد: انتشارات کتابکده کسری،1390.